چرا دز سوم جدی گرفته نمی شود؟
به گزارش ال مور «بیش از 60 درصد تست های آزمایشگاهی کرونای کودکان این روزها مثبت می شود» این گفته رئیس بیمارستان کودکان حضرت علی اصغر است که هم راوی اوضاع خطرناک کودکان در موج ششم کروناست و هم راوی شعله ور شدن آتش بیماری در کشور.
به گزارش ال مور به نقل از ایسنا، روزنامه جام جم در ادامه نوشت: آمار ابتلاهای روزانه به کرونا همچنان پنج رقمی است و آمار فوت شدگان هنوز سه رقمی. با این وجود اما آمارهای مربوط به واکسیناسیون روزانه که نشانه ای است از تمایل مردم برای ایمن شدن، متناسب با این آمارها رشد نمی نماید. طبق آمارهای رسمی وزارت بهداشت حالا بیش از ۷۰ درصد مردم هر دو دز واکسن را دریافت کرده اند ولی حالا در موج ششم کرونا که سهمگین شروع شده و حتی پیش از شروع این موج، استقبال از دز سوم واکسن به طرزی بحث برانگیز سرد و دور از انتظار است. در حقیقت در صورتیکه گفته می شود برای پیش گیری از موج های کرونائی باید پوشش دز دوم به ۹۰ درصد و دز سوم به ۷۰ درصد برسد نه آمار تزریق های دز دوم به این عدد رسیده و نه آمارهای مربوط به دز سوم. حالا آمارهای رسمی از تزریق ۳۰ درصدی دز سوم درکشورمان اشاره دارد که حکایت یک ریزش اساسی است، آن هم درست در زمانی که امیکرون با شدت عمل، مشغول سرایت است. در این میان و در شرایطی که بگفته متخصصان بیماریهای کودکان، امیکرون بچه ها خصوصاً افراد کمتر از ۱۲ سال را مورد هجمه جدی قرار داده اما استقبال این گروههای سنی از واکسیناسیون چشم گیر نیست. البته تلاش هایی برای تشویق خانواده ها به واکسینه کردن فرزندان شان در حال انجام می باشد مثل تزریق دز دوم واکسن کرونا آن هم با برند پاستوکووک به نوه وزیر بهداشت مقابل دوربین ها یا واکسینه شدن چهارقلوهای ۱۳ ساله اردبیلی در مرکز واکسیناسیون شهیدمبارکی این شهر و خبری شدن این اتفاق که ممکنست تشویق کننده نیز باشد. با این وجود موضوع بی اعتنایی بخش قابل توجهی از افراد جامعه به تکمیل واکسیناسیون خصوصاً تزریق دز سوم واکسن که می تواند ایمنی زایی بالایی بوجود آورد، یکی از چالش های بهداشتی این روزهاست که چرایی آنرا در گفت و گو با کارشناسان بررسی نموده ایم و راهکارهای عبور از این چالش را از آنها جویا شده ایم.
حاشیه سازی ضد واکسن ها
از روز اول همین بود؛ اینکه کسانی که علم کافی برای اثبات مسائل علمی ندارند، با اعتماد به نفس کاذب و قاطعیت بسیار زیاد اظهارنظر می کنند. اما در طرف مقابل، ادبیات دانشگاهی با آمار و احتمال حرف می زند و اهتمام بر ارائه مستندات دارد. موضوعی که مسعود یونسیان، دبیر کمیته اپیدمیولوژی و پژوهش کمیته علمی کشوری مقابله با کووید-۱۹ آنرا مصداق افرادی می داند که از بی تاثیری تزریق دو دز واکسن می گویند و افراد را برای تزریق دز سوم دلسرد می کنند: « خیلی از افراد مغرض با طرح این مساله که افراد واکسینه شده هم کرونا گرفته اند یا اینکه اگر واکسیناسیون تاثیر داشت باردیگر با آمار صعودی پیک ششم روبه رو نمی شدیم، اهتمام در بی تاثیر نشان دادن واکسیناسیون و بی انگیزه کردن افراد برای تزریق دز سوم را دارند. اما راه حل مقابله با این افراد چیست؟ بهترین کار این است که با ارائه آمار و شواهد به آنها ثابت نماییم در صورتیکه ما واکسینه هستیم، شرایط فعلی رقم خورده است اما اگر واکسن نمی زدیم چه اتفاقی می افتاد؟»
یونسیان با یادآوری موج پنجم کرونا که در زمان غیر واکسینه شدن بخش زیادی از جامعه رخ داد می گوید: « موج پنجم و سویه دلتا را در شرایطی تجربه کردیم که هنوز واکسیناسیون به شکل گسترده در جامعه انجام نشده بود و دیدیم که این موج چقدر سهمگین عمل کرد. پس طبیعتا اگر در وضعیت فعلی و مواجهه با امیکرون هم واکسیناسیونی در کار نبود، بدون شک بیمارستان هایمان لبریز از بیمار مبتلا شده بود.»
این کارشناس همین طور معتقد می باشد طبق آمار اغلب افرادی که این روزها در بیمارستان ها بستری هستند و متاسفانه تعدادی از آنها فوت می کنند، همان کسانی هستند که واکسن تزریق نکرده اند.
اجباری نبودن دز سوم
« دز اول و دوم را هم چون می خواستم از مرز خارج بشوم تزریق کردم وگرنه همان ها را هم نمی زدم.» این را یکی از شهروندان می گوید و برایمان تعریف می کند ارائه کارت واکسن دیجیتال که نشان دهنده تزریق دو دز واکسن باشد، برای سفرش الزامی بوده است.
این مساله شاید یکی دیگر از دلایلی است که استقبال از دز سوم را در میان برخی شهروندان کم رونق کرده چون هنوز الزامی برای تزریق دز یادآور وجود ندارد و ارائه برخی خدمات تنها منوط به تزریق دو دز واکسن است نه سه دز. بدیهی است در شرایطی که معنای واکسیناسیون کامل برای در اختیار داشتن تعدادی از مجوزها، تنها به دو دز واکسن ختم می شود، برای تعدادی از افراد، رغبت و البته برای دیگران، تعجیل چندانی برای سومین دز وجود
نداشته باشد.
کوشش برای ارائه راه حل مقابله با این مساله سبب شده از گوشه و کنار، پیشنهاد الزامی شدن دز سوم واکسن کرونا شنیده شود؛ آنقدر که در تازه ترین خبر هم وزیر کشور از پیشنهاد تزریق الزامی دز سوم واکسن کرونا به ستاد ملی مقابله با کرونا برای کنترل موثرتر بیماری در کشور می گوید: « درحال بررسی این مساله با همکاری وزارت بهداشت و درمان هستیم که دز سوم واکسن برای فعالیت مشاغل و اصناف و سایر حوزه ها الزامی شود. البته که این مساله باید به تصویب ستاد ملی مقابله با کرونا برای اجرائی شدن برسد.»
بدین سبب بنظر می رسد اجرای قوانینی که نسبت به دز اول و دوم واکسن اعمال شد، برای تزریق سومین دز هم می تواند به ایمن شدن سه باره بخش زیادی از جامعه کمک نماید.
سهل انگاری در تزریق دز سوم
اما یک سهل انگاری عجیب بین افرادی که دو دز واکسن را تزریق کرده اند، برای تزریق دز سوم وجود دارد موضوعی که در بین افراد مختلفی که با گذشت بیشتر از شش ماه از تزریق دز دوم، هنوز برای تزریق سومین دز اقدام نکرده اند، دیده می شود؛ افرادی که نه مخالفتی با واکسن دارند و نه حتی دلیل موجهی برای واکسن نزدن: « منتظر یک روز خالی هستم که بروم و دز سوم رو هم بزنم؛ راستش هنوز وقت
نکرده ام.»
این پاسخ قریب به اتفاق کسانی است که به واکسیناسیون مقابل کرونا اعتقاد دارند اما هنوز، سومین دز واکسن شان را تزریق نکرده اند. در حقیقت این طور که بنظر می رسد شور و اشتیاقی که در افراد برای دریافت دز اول و دوم دیده می شد، برای دز سوم وجود ندارد و این افراد همان دو دز را برای ایمن شدن کافی می دانند: « حالا فعلا دو تا دز زده ام و ایمن شده ام. سومی را هم می زنم.»
قسمتی از افراد جامعه در حالی اینگونه فکر می کنند که مسعود یونسیان، اپیدمیولوژیست بطور جدی آنرا رد می کند و معتقد می باشد یکی از اساسی ترین راه ها برای مقابله با پیک ششمی که در آن هستیم، تسریع دز سوم واکسیناسیون است. البته در این بین هستند افرادی که دز اول و دوم را در شرایطی متفاوت از شرایط امروزشان تزریق کرده اند و حالا برای تزریق سومین دز تردید دارند: « دز اول و دوم را زده ام ولی حالا که نوبت به تزریق دز سوم رسیده، حامله شده ام؛ راستش از عوارض احتمالی دز سوم در وضعیت فعلی و سلامت فرزندم نگرانم.» این را خانم حاملگی می گوید که با وجود سفارش پزشک متخصص به تزریق دز سوم واکسن، همچنان در شک و نگرانی است.
در چنین شرایطی بنظر می رسد شفاف سازی درباره تاثیرات دز سوم واکسن بوسیله رسانه ها راهکاری سودمند و اثربخش برای تشویق این افراد به انجام واکسیناسیون است، یعنی شفاف سازی درباره بالا رفتن آنتی بادی و ایمنی بدن نسبت به بیماری با تزریق سومین دز که در خانم های حامله حتی می تواند این ایمنی را به جنین شان هم منتقل کند.
بهانه گیری درباره سبد واکسیناسیون
البته که پیدا کردن علت پایین بودن آمارهای مربوط به تزریق دز سوم واکسن کرونا در کشور، نیاز به یک مطالعه سیستماتیک دارد اما حمید سوری، متخصص اپیدمیولوژی معتقد می باشد یکی از دلایلی که بعنوان پیش فرض این کاهش استقبال مطرح می شود، نبود تنوع در سبد واکسیناسیون کشور است؛ موضوعی که از نظر سوری، تعدادی از مردم آنرا علتی برای تمایل نداشتن به تزریق دز سوم واکسن می دانند: « بطورمثال اینکه تعدادی از مردم می خواهند به کشورهای خارجی سفر کنند ولی معتقدند واکسنی که در لیست مورد تایید کشور مقصدشان قرار دارد در سبد واکسیناسیون کشور وجود ندارد.»
البته مسعود یونسیان معتقد می باشد پدیده بی علاقه ای به دز یادآور واکسن، مختص ایران نیست و برخی کشورها مانند آمریکا، به رغم اینکه سبد واکسیناسیون متنوعی دارند اما همچنان درصد افراد واکسینه شده شان به قدر کافی نیست. برای همین است که سوری و یونسیان، این دلیل را به قدر کافی موجه نمی دانند و معتقدند تنوع و ایمنی بخشی واکسن های موجود در ایران، قابل قبول و راضی کننده است.
نگاهی کوتاه به سبد واکسیناسیون کشورمان نیز نشان میدهد که افراد نسبت به دزهای اول و دوم، قدرت انتخاب بیشتری برای انتخاب دز سوم واکسن دارند.
وضعیت خاص اقشار خاص
اما حمید سوری، اپیدمیولوژیست یکی دیگر از دلیلهای پایین بودن آمار تزریق دز سوم واکسن نسبت به دز اول و دوم را در دسترس نبودن آن برای همه اقشار جامعه خصوصاً در مناطق دوردست و محروم می داند: « در زمان تزریق دز اول و دوم واکسن خیلی از گروههای جهادی، سازمان های دولتی و بهداشتی پای کار آمدند تا فرصت واکسیناسیون را برای همه افراد محروم جامعه، از حاشیه نشین های شهر تا افراد بی خانمان و... فراهم کنند؛ آنقدر که کسی نباشد که تمایل به واکسینه شدن داشته باشد ولی واکسن نزده باشد.»
بگفته این کارشناس، این اتفاق هنوز درباره دز سوم رخ نداده است: « در حقیقت قسمتی از کاهش آمار به سبب کم شدن این جامعه از آمارهاست یعنی کسانی که به دز سوم واکسن دسترسی ندارند.» به همین علت راه اندازی و توسعه باردیگر مراکز سیار واکسیناسیون در مناطق مختلف، راهکاری برای اضافه کردن این قشر از جامعه به جمعیت افراد واکسینه شده و بالا رفتن درصد تزریق های دز سوم است: « یعنی بجای اینکه منتظر باشیم آنها به ما مراجعه کنند، ما سراغ آنها برویم و به تزریق دز یادآور دعوت شان نماییم.» دعوتی که سوری معتقد می باشد این افراد با روی خوش آنرا می پذیرند و ایمنی قسمتی از جامعه حاصل
خواهدشد.
ارتباط دز سوم و امیکرون
با هر کارشناس و متخصصی در زمینه بهداشت و سلامت که همکلام می شویم، یکی از اساسی ترین راهکارهای آرام تر گذراندن موج ششم کرونا را کامل کردن واکسیناسیون و تزریق دز سوم می دانند.
اما در چنین شرایطی با وجود تعداد ابتلاهای بالا سویه امیکرون، تاثیر تزریق دز سوم چطور خودش را نشان می دهد؟ البته بدیهی است باتوجه به تجربیاتی که از این ویروس داریم، تزریق واکسن به تنهایی کفایت نمی کند و نباید فراموش نماییم اگر همچنان استفاده از ماسک، فاصله گذاری اجتماعی و پرهیز از تجمعات را جدی نگیریم به وخامت اوضاع تابستانی که گذشت، گرفتار خواهیم شد. واقعیت این است که پس از تزریق دز سوم واکسن کرونا، احتمال مبتلاشدن به کرونا وجود دارد اما نکته مثبت این مساله این است که خطر بستری شدن یا مرگ بسیار کمتر می شود.
درعین حال ارتباط بین دز سوم واکسن و سویه امیکرون، در همین مدت کوتاه هم در میان مردم جهان سوال برانگیز شده است؛ آنقدر که با گذشت چند ماه از تزریق واکسن کرونا در نخستین گروه از افراد در خیلی از کشورهای جهان، پرسش ها درباره نیاز به تزریق دز سوم یا دز تقویتی واکسن کرونا در کشورهای مختلف همیشه رو به افزایش بوده است.
تحقیقات در بعضی کشورها درباره اثربخشی واکسن ها و میزان ایمنی در بدن دریافت کنندگان واکسن پس از گذشت چند ماه از واکسیناسیون قبلی نشان میدهد تزریق دز سوم واکسن کرونا به ویژه در جمعیت های خاص مانند سالمندان و افرادی با سیستم ایمنی ضعیف، برای حفظ ایمنی جامعه مورد نیاز است؛ نوعی از ایمنی که این روزها و در زمان مواجه شدن با سویه جدید به خطر افتاده است.
پژوهشگران بریتانیایی بتازگی مطالعه ای را انجام داده و ۶۲۰ نمونه خون از ۳۶۴ کارمند بخش مراقبت های بهداشتی را تجزیه و تحلیل و مشاهده نمودند افرادی که تنها دو دز از واکسن های کووید ـ ۱۹ را دریافت کرده بودند در مقابل نوع اومیکرون نسبت به انواع آلفا و دلتا محافظت کمتری داشتند، چونکه سطح آنتی بادی در سه ماه اول بعد از تزریق دز دوم کم شد اما دز سوم (تقویت کننده) سطح آنتی بادی ها را به حدی افزایش داد که با سویه امیکرون مقابله می کنند. بدین سبب آنها به این نتیجه رسیدند که سطح آنتی بادی در مقابل اومیکرون بعد از سه دز، حدودا ۵/۲ برابر بیشتر از زمانی است که دو دز واکسن دریافت می شود. در حقیقت نتایج این مطالعات نشان می دهد تزریق دز سوم کارایی بالایی دارد و موجب تقویت و دوام بیشتر پاسخ ایمنی در افراد دریافت کننده دز سوم نسبت به افراد بدون تزریق دز تقویتی می شود.
این مطلب را می پسندید؟
(0)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات کاربران عزیز ال مور در مورد این پست
نظر شما در مورد این مطلب ال مور
نام:
ایمیل:
نظر شما:
سوال:
= ۲ بعلاوه ۴