خرید نکنی، باختی!
ال مور: تا همین چند سال قبل صحبت از «جمعه سیاه» بیشتر در ارتباط با جمع هایی بود که تجربه سفر به خارج از کشور را داشتند اما در گذر سالیان، اواخر ماه نوامبر برای بخش قابل توجهی از ایرانی ها هم معنای مشخصی گرفت و مناسبتی کاملا وارداتی در مدت کوتاهی شناخته شد تا جایی که نه تنها شهر های بزرگ بلکه حتی در نقاطی دورافتاده هم جمعه سیاه و تخفیف های آن، تجربه ای ملموس است. روندی که نشان میدهد رسوم وارداتی حتی با وجود تنگناهای اقتصادی، بر فرهنگ خرید و مصرف اثر گذاشته است.
به گزارش ال مور به نقل از ایسنا، بلک فرایدی در کشورهای غربی و اروپایی پشتوانه و دلیلی روشن دارد؛ مقرر است مردم برای کریسمس خرید کنند و تخفیف ها کمک می کنند خانواده ها هزینه کمتری بپردازند. اما اوایل آذرماه در ایران هیچ مناسبت خاصی ندارد؛ نزدیک ترین مناسبتِ بومی به «جمعه سیاه» شب یلدا است که خریدهای در رابطه با آنرا هم نمی توان در چارچوب یک مناسبت فرنگی گنجاند!
با این وجود استقبال از جمعه سیاه نشان میدهد که وقتی با اقتصادی پرنوسان مواجه هستیم که برنامه ریزی بلند مدت را دشوار می کند، هر فرصتی که ظاهراً صرفه اقتصادی بوجود آورد یا واژه «تخفیف» را گل درشت شده مقابل دیدگانمان قرار دهد، می تواند با اقبال عمومی رو به رو شود، حتی اگر تجربه ثابت کرده باشد گاهی با تخفیف های کاذب رو به رو هستیم.
ایرانیزه کردن بلک فرایدی به سود جیب فروشنده!
تجربه نشان داده هر مناسبت خارجی وقتی به ایران می رسد، شکل بومی خودش را پیدا می کند و اصطلاحا ایرانیزه می شود. بلک فرایدی هم همین مسیر را رفته است. در بخشی از بازار، چند روز مانده به این مناسبت، قیمتها آرام بالا می روند و روز رویداد همان عدد با برچسب «تخفیف فلان درصدی» عرضه می شود. ظاهرا مشتری سود می کند، اما در عمل فروشنده از سودش کوتاه نیامده است و خریدار با تصور صرفه جویی خرید می کند. البته این رفتار عمومی نیست، اما سهم قابل توجهی از تجربه مصرف کننده را شکل می دهد.
مبحث اما جایی جالب می شود که خیلی از کسانیکه خریدهای برخط انجام می دهند، چند روز پیش از آغاز تخفیف ها، قیمت کالاها را ذخیره می کنند، اسکرین شات می گیرند و منتظر روز موعود می مانند چون بارها دیده اند قیمتها قبل از تخفیف بالا می رود تا هنگام اعلام فروش ویژه، کاهش صوری نشان داده شود.
تجربه خرید در تنگنا
از طرف دیگر شاید رفتار منطقی تر این باشد که مردمِ جامعه ای که با تورم مزمن و بی ثباتی قیمتها رو به رو است، با بی اعتنایی از کنار چنین مناسبت هایی گذر کنند، اما ماجرا برعکس است. همین تنگناها، بلک فرایدی را جذاب می کند. برای بعضی خانواده ها فرصت خرید کالایی که ماه ها عقب افتاده است در این مناسبت فرنگی فراهم می شود. برای گروهی دیگر، حتی یک خرید کوچک نوعی دل گرمی است؛ نشانه این که هنوز میتوان برنامه ریخت، برگزید و از قافله عقب نماند. بااینکه همه تخفیف ها حقیقی نیستند، اما میل به مشارکت نشان میدهد مردم دنبال روزنه ای برای امید و سامان دادن به زندگی هستند.
بر این اساس وقتی یک مناسبت جهانی در کشوری با تنگناهای اقتصادی جا می افتد، انتظار می رود ساختارش واضح تر، نظارت قوی تر و تخفیف ها حقیقی تر باشد. در غیر این صورت، اعتماد عمومی که همین حالا هم شکننده است، بیشتر فرسوده می شود.
تکاپو برای عقب نماندن
در این بین اما هیاهوی خرید جمعه آخر ماه نوامبر تنها مختص شهر های بزرگ یا تهران نیست. امروزه فروشگاه های محلی در شهر های کوچک، حتی بدون سایت و اپلیکیشن، روی شیشه هایشان بنر «جمعه سیاه» نصب می کنند. این گسترش جغرافیایی بیشتر از پیش نشان میدهد اینترنت و شبکه های اجتماعی فاصله مرکز و پیرامون را کمتر کرده اند. مردم همان محتوایی را می بینند که تهرانی ها می بینند و طبیعی است کسب وکارهای محلی هم مشارکت کنند تا عقب نمانند.
خرید نکنی، باختی!
از طرفی نقش اینفلوئنسرها و بلاگرها را هم نمی توان نادیده گرفت. بلک فرایدی مجالی برای همکاریهای تبلیغاتی است و خیلی از آنها لیست های پیشنهادی، لینک خرید و ویدیوهای تشویقی با تأکید بر «خرید نکنی، باختی!» منتشر می کنند. چرخه ای که هم پولی به جیب خودشان می رساند و هم سیل مشتریان را روانه یک فروشگاه خاص می کند.
مرهمِ وارداتی بر زخم بازار داخلی
اما در نهایت بلک فرایدی در ایران به کجا می رسد؟ می دانیم که دوره نهی از یک مناسبت فرنگی تمام شده است، اما میتوان دو سناریو را قابل تصور دانست؛ یا این مناسبت با شکل فعلی ادامه پیدا می کند و هر سال پرسر و صداتر می شود، یا جامعه بعد از تجربه های مکرر تخفیف های صوری نسبت به آن بی تفاوت می شود. در عین حال، حتی در شکل فعلی، بلک فرایدی می تواند تکانی به بازار بدهد و به مرور تخفیف های حقیقی بیشتری رقم بزند. در هر سناریو، این مناسبت نشان میدهد که رفتار مصرف کننده و بازار می توانند با هم تغییر کنند و حتی وقتی یک رویداد خارجی، بومی شود، به موتور تحول کوچک اما حقیقی در چرخه خرید تبدیل می شود.
این مطلب را می پسندید؟
(0)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات کاربران عزیز ال مور در مورد این پست
نظر شما در مورد این مطلب ال مور
نام:
ایمیل:
نظر شما:
سوال:
= ۱ بعلاوه ۳