نازخوان ها کجا رفتند؟!

ال مور: ماه رمضان در گوشه وکنار ایران با مراسم هایی هم راه است که از همان روزهای ابتداییِ ماه شکل می گیرند و رنگ و بوی محلی دارند. در تعدادی روستاها این رسوم علاوه بر جنبه‌ی مذهبی، کارکرد اجتماعی هم پیدا کرده و بهانه ای برای همدلی و کمک به نیازمندان می شوند.

به گزارش ال مور به نقل از ایسنا، ماه رمضان برای خیلی از افراد بعنوان ماه دستگیری و یاری رساندن به دیگران شناخته می شود؛ کمک به دیگران از یک سفارش اخلاقی فراتر می رود و به رفتاری اجتماعی تبدیل می شود که در خیلی از مناطق ایران در دل آئین ها و رسوم محلی ریشه دوانده است. در بعضی نقاط، این مراسم ها با مشارکت مستقیم جوانان و معتمدان محلی برگزار می شود؛ آئین هایی که علاوه بر جنبه نمادین، کارکرد حمایتی هم دارند و بهانه ای برای سرکشی به خانه هایی می شوند که شاید در هیاهوی زندگی روزمره کمتر دیده می شوند. همین خصوصیت سبب شده این رسوم، کارکردی فراتر از یک سنت صرف پیدا کنند و به سازوکاری برای همدلی و حمایت در سطح محلی تبدیل شوند.
این ماه در خیلی از مناطق ایران با مجموعه ای از رسوم محلی همراه می باشد که از اولین روزها شروع می شود و پیوندی میان باورهای دینی و زندگی اجتماعی مردم ایجاد می کند؛ آئین هایی که اغلب کمتر دیده شده اند اما همچنان در بافت روستاها جریان دارند.
در بعضی نقاط، این مراسم ها نه بشکل رسمی و سازمان یافته، بلکه با مشارکت مستقیم جوانان و معتمدان محلی برگزار می شود؛ آئین هایی که علاوه بر جنبه ی نمادین، کارکردی حمایتی هم دارند و بهانه ای برای توجه به نیازمندان می شوند. همین خصوصیت سبب شده این رسم ها، کارکردی فراتر از یک سنت صرف پیدا کنند.
روستای عباس آباد از توابع شهرستان بم استان کرمان هم در پنج روز نخست ماه رمضان شاهد برگزاری یکی از همین آئین هاست؛ رسمی که اهالی آنرا «علم بندان» می نامند و محور آن حضور گروهی از جوانان روزه دار روستاست.
در این روستا رسم است گروهی از جوانان روزه دار که به آنها «نازخوان» می گویند، از نخستین تا پنجمین روز ماه رمضان گرد هم جمع می شوند و عَلَمی را که در گویش محلی «شَعدَه» نامیده می شود، به دست سیّدی می دهند. این علم از پارچه ای بسیار تمیز به رنگ مشکی دوخته شده و روی آن سوره هایی از قرآن نوشته اند و با نخ های سبز و قرمز تزیینش کرده اند.
در کنار حامل عَلَم، شخص دیگری هم مشعل به دست می گیرد. مشعل را با شعله اجاق خانه ای که دیگی روی آن گذاشته اند روشن می کنند. کسی که عَلَم به دست دارد در جلو دسته حرکت می کند و فردی که مشعل دارد پشت سر او به راه می افتد.
دسته به در هر خانه که می رسد، صاحب خانه مقداری گندم، پول، خرما یا انواع خوراکی هایی را که در خانه دارد به اعضای گروه می دهد. برخی هم یک روسری سیاه یا سفید به دسته علم می بندند و آنرا می بوسند. این کار تا زمانی ادامه دارد که مشعل خاموش شود.
بعد از خاموش شدن مشعل، اعضای گروه دور هم می نشینند و آن چه را جمع کرده اند به سه قسمت تقسیم می کنند؛ یک سوم پول و خوراکی ها را برای خود برمی دارند و بقیه را برای افراد نیازمند روستا می برند. روسری های سفید و مشکی هم سهم سیّدی است که علم را در دست می گیرد.
در عین حال، این رسم هم مشابه سایر سنت های قدیمی در رابطه با ماه رمضان امروز کم رنگ تر از گذشته برگزار می گردد. تغییر سبک زندگی، مهاجرت و دگرگونی ساختارهای اجتماعی، نَفَسِ این آئین ها را گرفته است؛ درحالی که این سنت ها صرفاً یک خاطره ی نوستالژیک نیستند، بلکه بخشی از سرمایه فرهنگی و اجتماعی هر منطقه به شمار می آیند و می توانند در خلال زندگی روزمره، کمک به دیگران را به کودکان و نوجوانان آموزش دهند.
پی نوشت: این گزارش با استفاده از اطلاعات جلد دوازدهم «تقویم آیینی ماه های قمری، دفترِ سوم ماه رمضان»، تهیه شده توسط «واحد فرهنگ مردم» مرکز تحقیقات سازمان صدا و سیما نوشته شده است.
خلاصه اینکه به گزارش ال مور به نقل از ایسنا، ماه رمضان برای بسیاری از افراد به عنوان ماه دستگیری و یاری رساندن به دیگران شناخته می شود؛ کمک به دیگران از یک سفارش اخلاقی فراتر می رود و به رفتاری اجتماعی تبدیل می شود که در بسیاری از مناطق ایران در دل مراسم ها و رسوم محلی ریشه دوانده است. این ماه در بسیاری از مناطق ایران با مجموعه ای از رسوم محلی همراه می باشد که از نخستین روزها آغاز می شود و پیوندی میان باورهای دینی و زندگی اجتماعی مردم ایجاد می کند؛ مراسم هایی که اغلب کمتر دیده شده اند اما بازهم در بافت روستاها جریان دارند. پس از خاموش شدن مشعل، اعضاء گروه دور هم می نشینند و آنچه را جمع کرده اند به سه قسمت تقسیم می کنند؛ یک سوم پول و خوراکی ها را برای خود برمی دارند و بقیه را برای افراد نیازمند روستا می برند.

1404/12/03

15:04:37

0.0 / 5

تگهای خبر: آموزش , برند , جوانان , زندگی

این مطلب را می پسندید؟

(0)