صالحی:
زبان فارسی رکن اصلی هویت ملی ماست
به گزارش ال مور، وزیر فرهنگ در جلسه هماهنگی پاسداشت زبان فارسی اظهار داشت: در همه ملت ها، زبان بخشی از هویت ملی است؛ اما در ایران، زبان فارسی صرفا بخشی از هویت نیست بلکه رکن اصلی هویت ملی ماست.
به گزارش ال مور به نقل از مهر، نخستین جلسه هماهنگی تقدیر زبان فارسی به ریاست سید عباس صالحی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، غلامعلی حداد عادل رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، محسن جوادی معاون امور فرهنگیِ وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و نمایندگان برخی دستگاه های عضو شورا سه شنبه (۳۰ تیر) انجام شد.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی ضمن تسلیت شهادت رهبر حکیم انقلاب اسلامی اظهار داشت: یکی از افتخارات ایران عزیز در ادوار مختلف تمدنی، برخورداری از رهبری بوده است که چنین تعلق خاطر و اهتمامی به زبان و ادبیات فارسی و تسلط در این زمینه داشته اند.
وی ادامه داد: از این منظر، ایشان در تاریخ ایران زمین کم نظیر به شمار می آیند و دغدغه ها و تلاش هایشان در تقدیر زبان فارسی بر همگان آشکار است.
صالحی خاطرنشان کرد: این اولین جلسه شورا در دوره فعلی است البته در دولت دوازدهم هم توفیق داشتیم جلسات مستمر و منظمی را در کنار دوستان برگزار نماییم ولی متاسفانه فاصله ای به وجود آمد که در آخر به دلایل آن اشاره خواهم کرد؛ لازم می دانم در آغاز این نوبت چند نکته را درباره ی زبان فارسی مطرح کنم.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی اظهار داشت: گاهی جلساتی از این دست، صرفا در حد انجام یک وظیفه اداری تلقی می شود (البته این نگاه هم جایگاه و احترام خودرا دارد) اما اگر این مسئولیت از یک تکلیف اداری فراتر رود و به یک باور اعتقادی و دغدغه ای وجودی تبدیل گردد بی شک انگیزه ها برای خدمت چندین برابر خواهد شد و ما را از انجام صرفِ وظیفه قانونی، خارج می کند.
وی ادامه داد: زبان فارسی از جهات متعدد با خیلی از زبان های دیگر متفاوت است و برای ما ایرانیان هم به همین دلیل، از جایگاهی ممتاز و حرمتی ویژه برخوردار است؛ به این جهت باید نگاهی متفاوت به آن داشته باشیم.
زبان فارسی رکن اصلی هویت ملی ماست
صالحی خاطرنشان کرد: اولین نکته آنست که در همه ملت ها، زبان قسمتی از هویت ملی است؛ اما در ایران، زبان فارسی صرفا قسمتی از هویت نیست بلکه رکن اصلی هویت ملی ماست.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی اظهار داشت: درباره ی این مورد میتوان بسیار سخن گفت اگر برای هویت ملی اهمیت قائلیم (که همه ملت ها باید باشند) باید دقت کنیم که زبان فارسی تنها یکی از ارکان هویت نیست، بلکه ستون اصلی آنست. توضیح این مطلب را در مقامی دیگر داده ام.
ایشان سپس به نکته دوم اشاره نمود و اضافه کرد: زبان فارسی زبان پیوند نسل هاست؛ این که امروز می توانیم شاهنامه فردوسی و دیگر آثار نوشته شده بالاتر از هزار سال پیش را بخوانیم، بفهمیم و با آنها ارتباط برقرار نماییم افتخاری بزرگ برای ملت ایران است.
صالحی خاطرنشان کرد: در خیلی از کشورها، حتی اگر خط آنان تغییر نکرده باشد زبانِ آثارِ متعلق به سیصد یا چهارصد سال پیش هم برای نسل امروز بسادگی قابل فهم نیست؛ اما زبان فارسی این خصوصیت کم نظیر را دارد و ما می توانیم اشعار و متون هزار تا هزار و دویست سال پیش را بخوانیم و بخش عمده آنرا دریابیم.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی اظهار داشت: این خصوصیت کوچکی نیست؛ یکی از مهم ترین عوامل استمرار تاریخی و ماندگاری یک ملت است چونکه هر نسل می تواند با نسل های قبل از خود ارتباطی زنده و مستقیم برقرار کند.
زبان فارسی، زبان همبستگی بخش و وحدت آفرین اقوام ایرانی است
وی ادامه داد: نکته سوم آنست که زبان فارسی، زبان همبستگی بخش و وحدت آفرین اقوام ایرانی است؛ ایران همواره سرزمینی متشکل از اقوام متعدد بوده و هست، آن چه در طول تاریخ این تنوع قومی را به یک هویت واحد ملی پیوند داده، زبان فارسی بوده است.
صالحی خاطرنشان کرد: تار و پود همبستگی ملی ما با زبان فارسی در هم تنیده شده و اگر همچنان می خواهیم ایران با تمامیت ارضی و وحدت ملی خود به عنوان میراث نیاکانمان پایدار بماند (به ویژه در حالی که طمع ورزی ها نسبت به این سرزمین بالاتر از گذشته شده است) باید از نظر امنیت ملی و نقش آن در تقویت انسجام جامعه ایرانی هم به آن بنگریم.
زبان فارسی بخش مهمی از قدرت نرم ایران است
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی اظهار داشت: نکته چهارم آنست که زبان فارسی بخش از قدرت نرم جمهوری اسلامی ایران است؛ امروز همه ما با مفهوم قدرت سخت و نرم آشنا هستیم و می دانیم که در دنیای معاصر قدرت نرم اثربخش تر از قدرت دشوار است در همین جهت باید توجه کرد زبان فارسی یکی از مهم ترین مؤلفه های قدرت نرم ایران به حساب می آید.
وی ادامه داد: در مسافرت اخیر که به مناسبت اجلاس وزرای فرهنگ سازمان همکاری شانگهای به قرقیزستان داشتیم، نمونه های مختلفی از این واقعیت را مشاهده کردیم.
شجره نامه چنگیز آیتماتوف به زبان فارسی نوشته شده است
صالحی خاطرنشان کرد: برای مثال، از خانه موزه چنگیز آیتماتوف (نویسنده برجسته قرقیزستان بازدید کردیم، نویسنده ای که آثارش به ده ها زبان دنیا ترجمه شده است) در آن موزه، شجره نامه توسط مادر چنگیز آیتماتوف به زبان فارسی نوشته شده بود!
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی اظهار داشت: قدرت نرم ایران در آسیای مرکزی، آناتولی، شبه قاره هند و دیگر مناطق، بر پایه زبان فارسی شکل گرفته است.
زبان فارسی یکی از بزرگ ترین سرمایه های ایران در حوزه جهانی است
صالحی خاطرنشان کرد: خیلی از کشورها بالاتر از آن که ایران را با منابع طبیعی و نفت بشناسند با زبان فارسی می شناسند و از همین مسیر با ما وارد گفتگو و تعامل می شوند؛ یکی از بزرگ ترین سرمایه های قدرت نرم ایران در حوزه جهانی، زبان فارسی است.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در ادامه برخی مخاطراتی که زبان فارسی را مورد تهدید قرار می دهند برشمرد، اظهار داشت: اولین مخاطره که سابقه ای طولانی تر دارد «نفوذ واژگان و ساختارهای زبانیِ زبانِ بیگانه» و «فروپاشی درونی زبان» است.
وی ادامه داد: این مشکل و بحران در قرن اخیر وجود داشته و یکی از علل تصویب قوانین در ارتباط با تقدیر زبان فارسی در دهه هفتاد بوده است.
صالحی خاطرنشان کرد: در سالیان اخیر مخاطره دیگری هم به این چالش افزوده شده است؛ توسعه فناوری های دیجیتال، شبکه های اجتماعی و هوش مصنوعی که عادت های زبانی مردم را در سرتاسر جهان دگرگون کرده اند یکی از خطرات نوینی است که به زبان فارسی می تواند صدمه وارد کند البته این مساله منحصر به ایران نیست و خیلی از زبان های دنیا با آن مواجه اند.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی اظهار داشت: یکی از دوستان خاطره ای نقل می کرد و می گفت زمانی که در فرانسه بود، گزارشی را که دخترش (که سال ها در فرانسه تحصیل کرده بود) برای پزشک معالج نوشته بود به او نشان داد.
وی ادامه داد: پزشک فرانسوی بعد از خواندن متن، با تعجب اظهار داشته بود: «دختران خود من هم به این خوبی فرانسه نمی نویسند.» این مثال نشان میدهد که حتی در کشورهایی مانند فرانسه هم تحولات فضای فرهنگ دیجیتال شیوه نگارش و... را دستخوش تغییر یافته است.
صالحی خاطرنشان کرد: بدین سبب تحولات جدید در کنار چالش های پیشین هم لزوم صیانت از زبان فارسی را دوچندان کرده است.
باید برای تقدیر زبان فارسی مسئولانه تر عمل کنیم
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی اظهار داشت: همه این شرایط ایجاب می کند که در تقدیر زبان فارسی، مسئولانه تر عمل کنیم؛ همان هدفی که شورای تقدیر زبان فارسی برای تحقق آن شکل گرفته است.
وی ادامه داد: نباید این مسئولیت را صرفا یک تکلیف اداری و قانونی بدانیم بلکه باید آنرا رسالتی فرهنگی تلقی نماییم.
صالحی خاطرنشان کرد: همه ما که امروز گرد این میز نشسته ایم، نمایندگان دستگاه های مختلف هستیم؛ اما تقدیر زبان فارسی، مسئولیت یک وزارت خانه یا یک نهاد خاص نیست و همان اندازه که وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی دراین خصوص مسئولیت دارد، وزارت علوم، اتاق اصناف، فرماندهی انتظامی، دستگاه های اجرائی، رسانه ها و همه نهادهای کشور هم در قبال آن مسئول اند.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی اظهار داشت: اگر به جایگاه زبان فارسی (که تنها به قسمتی از ابعاد آن اشاره کردم) باور داشته باشیم وظیفه داریم این نعمت الهی را پاس بداریم و هر یک در عرصه مسئولیت خود برای حفظ آن تلاش نماییم.
وی با اعلان اینکه آغاز فعالیت این شورا با تأخیر همراه شد، اضافه کرد: در دوره گذشته که دبیر شورای تقدیر زبان فارسی جناب آقای شالویی بودند، گام هایی برداشته شد البته همزمان با همه گیری کرونا هم مواجه بودیم اما با وجود آن شرایط جلسات شورا بصورت نسبتاً منظم برگزار می شد.
یکی از نقصهای ساختاری وزارت فرهنگ عدم وجود بخش مستقلی برای زبان فارسی بود
صالحی خاطرنشان کرد: در آغاز این نوبت به این جمع بندی رسیدیم که یکی از نقصهای ساختاری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی این است که در ساختار آن، بخش مستقلی برای زبان فارسی وجود ندارد.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی اظهار داشت: در صورتیکه اگر به جایگاه و اهمیت زبان فارسی نگاهی راهبردی داریم باید برای حل این مشکل چاره اندیشی کنیم؛ طبیعی است که وزارت فرهنگ مسئولیتی مضاعف در این زمینه بر عهده داشته باشد از همین رو، تصمیم گرفتیم این چالش ساختاری در وزارت خانه را برطرف نماییم.
وی با اعلان اینکه در این راه با محدودیت مواجه بودیم، اضافه کرد: دولت های مختلف همواره بر چابک سازی ساختار اداری تاکید داشتند به این دلیل، امکان عرضه پیشنهاد ایجاد یک ساختار بطورکامل جدید وجود نداشت با این وجود عاقبت توانستیم در معاونت فرهنگی، دفتر ادبیات و زبان فارسی را در ساختار رسمی وزارت خانه ایجاد نماییم.
صالحی خاطرنشان کرد: انتخاب عنوان «دفتر» هم با این نگاه صورت پذیرفت که این مجموعه، وظایف اجرائی و مسئولیت های پژوهشی و مطالعاتی را بصورت توأمان دنبال کند و از نظر جایگاه سازمانی هم در سطح یک اداره کل فعالیت خواهد نمود.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی اظهار داشت: هدف ما این بود که مبحث زبان فارسی از حوزه هایی مانند کتاب و کتاب خوانی تفکیک شود نه به این معنا که قبل تر مورد توجه نبوده است بلکه به این علت که در بین سایر مأموریت ها قرار داشت و تمرکز لازم بر آن وجود نداشت.
صالحی خاطرنشان کرد: مراحل اداری این کار طی شد و خوشبختانه حدود آبان ماه سال قبل تأسیس این دفتر به نتیجه رسید بعد از آن هم همکاران مقدمات استقرار و آغاز فعالیت آنرا فراهم کردند ولی متاسفانه جنگ رمضان شروع شد و با تأخیرهایی در آغاز تعدادی از فعالیتها مواجه شدیم.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی اظهار داشت: همینطور جناب آقای دکتر طریقی که از شاعران برجسته کشور هستند مسئولیت دفتر ادبیات و زبان فارسی را بر عهده گرفته اند؛ امیدوار هستیم علاقه، تجربه و شناخت ایشان از ظرفیتهای موجود در این عرصه، به پیشبرد هرچه بهتر مأموریت های این دفتر کمک نماید.
وی ادامه داد: امید ما این است که شورای تقدیر زبان فارسی در دوره جدید با استفاده از این ظرفیتِ ساختاریِ تازه و هم با همت و همکاری دستگاه های عضو شورا، بتواند نقش مؤثرتری در تحقق اهداف خود ایفا کند.
صالحی خاطرنشان کرد: امیدوار هستیم در دوره جدید چه بوسیله دفتر ادبیات و زبان فارسی و چه در قالب کارهای شورای تقدیر زبان فارسی بتوانیم وظایف قانونی خودرا به خوبی انجام دهیم.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در آخر اشاره کرد: البته بخش قابل توجهی از قانون، ناظر بر اقدامات بازدارنده و پیشگیرانه است؛ اما در کنار آن باید به اقدامات ایجابی هم بیندیشیم و سهم آنرا در فعالی. ت های شورا تقویت نماییم.
در ادامه اعضای جلسه به بیان چالش ها و راهکارهای برون رفت از آنها پراختند.
بطور خلاصه، صالحی تصریح کرد: نخستین نکته آنست که در همه ملت ها، زبان قسمتی از هویت ملی است؛ اما در ایران، زبان فارسی فقط قسمتی از هویت نیست بلکه رکن اصلی هویت ملی ماست. وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی عنوان کرد: نکته چهارم آنست که زبان فارسی بخش از قدرت نرم جمهوری اسلامی ایران است؛ امروز همه ما با مفهوم قدرت سخت و نرم آشنا هستیم و می دانیم که در دنیای معاصر قدرت نرم اثربخش تر از قدرت دشوار است در همین جهت باید توجه کرد زبان فارسی یکی از مهم ترین مؤلفه های قدرت نرم ایران بشمار می رود. صالحی تصریح کرد: به عنوان نمونه، از خانه موزه چنگیز آیتماتوف (نویسنده برجسته قرقیزستان بازدید کردیم، نویسنده ای که آثارش به ده ها زبان دنیا ترجمه شده است) در آن موزه، شجره نامه توسط مادر چنگیز آیتماتوف به زبان فارسی نوشته شده بود!
منبع: ال مور
این مطلب را می پسندید؟
(0)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات کاربران عزیز ال مور در مورد این پست
نظر شما در مورد این مطلب ال مور
نام:
ایمیل:
نظر شما:
سوال:
= ۹ بعلاوه ۵