گواهی های انسانی، ۲

یک معدن و دو بهبود

به گزارش ال مور، بهبود معادن اگر فقط از روی تولید، سرمایه گذاری، استخراج و فرآوری سنجیده شود، چیز زیادی در رابطه با وضع معدن کاری نمی گوید. یک سوی معدن بیشتر تولید می کند؛ سوی دیگر هنوز قربانی می گیرد.

یادداشت مهمان، کورش علیانی، فعال فرهنگی:

ریزش معدن آلبلاغ اسفراین در ۱۶ شهریور ۱۴۰۵، یک کشته و دو مصدوم داشت. یک حادثه ی معدنی دیگر و دو عدد که بزرگ نیستند. اما اسم آلبلاغ را در خبرهای سالهای قبل هم دیده ایم و تکرار، گاه نشان میدهد آن چه می بینیم فقط یک اتفاق ساده نیست.
در سال ۱۳۹۸ این معدن هفت بار ریزش کرد و شش کارگر در همین ریزش ها جان باختند. دو مورد از مرگ ها در ۲۰ و ۲۷ آذر، هنگام حفاری غیر مجاز روی داده بود. چند ماه بعد، در اردیبهشت ۱۳۹۹، گزارش خبرگزاری دانشجو هنوز از تونل های غیراصولی، استخراج دستی، حمل سنگ با الاغ و کوله پشتی و فروش آن به دلالان پایین کوه می نوشت. فریاد بی صدای فقر از گزارش بلند است. تا آن زمان شمار جان باختگان برداشت های خطرناک به شش نفر رسیده بود و مقام های مختلف در رابطه با حفاظت، مجوز و مسئولیت معدن با هم اختلاف داشتند.
بعد زبان خبرها تغییر نمود. در گزارش ایرنا در مرداد ۱۴۰۳، صحبت از ساماندهی، اکتشاف، صدور پروانه ی بهره برداری، ساخت راه دسترسی، ایجاد کارخانه ی فرآوری سرب و روی، ممانعت از خام فروشی و افزایش ارزش افزوده است. در خبرهای بعدی نیز در مورد واگذاری، مردمی سازی، توسعه ی صنایع پایین دستی و تبدیل معدن به موتور توسعه منطقه می خوانیم. در مرداد ۱۴۰۵ نیز خبرها از واگذاری تخصصی، کارخانه فرآوری و تکمیل شبکه ارزش می گفتند.
بهبود وضع معدن دو مدلول دارد. بخشی از آن به اقتصاد معدن مربوط است: استخراج منظم تر، سرمایه گذاری بیشتر، فرآوری و نگه داشتن سهم بیشتری از ارزش ماده معدنی در منطقه. بخشی از این ها البته وعده است؛ کارخانه ای که هنوز ساخته نشده، طرحی که هنوز به بهره برداری نرسیده یا ساماندهی ای که در خبر تمام شده اما در خود معدن نه.
معنی دوم را می شود در خبرهای دیگر جست. گزارش هم میهن در مهر ۱۴۰۴، به نقل از اهالی و فعالین محلی، از ادامه برداشت غیر مجاز و شمار قربانیانی بیشتر از آمار رسمی می گفت؛ آخرین قربانی قبل از آن گزارش نیز در سال ۱۴۰۰ کشته شده بود. حالا در ۱۶ شهریور ۱۴۰۵ ریزش دیگری روی داده است: سه نفر گرفتار شده اند، دو نفر مصدوم بیرون آمده اند و یک نفر جان باخته است.
آمار کشور هم یک خط ادامه را نشان میدهد. در حوادث شغلی معادن، سال ۱۳۹۵، ۴۴ نفر، ۱۳۹۶، ۷۸ نفر، ۱۳۹۷، ۳۶ نفر، و ۱۳۹۸، ۴۵ نفر جان باختند. فقط در پنج ماه نخست ۱۳۹۹ نیز ۲۰ معدنچی کشته شدند. برای ۱۴۰۰ عدد ۳۵ و برای ۱۴۰۱ هم عدد ۳۲ ثبت شده است. از آغاز ۱۴۰۲ تا خرداد ۱۴۰۳ نیز بررسی حوادث انتشار یافته دست کم ۳۰ کشته را نشان میدهد و چند ماه بعد انفجار در معدنی در طبس ۵۳ قربانی دیگر گرفت.
با همین داده های ناقص، در فاصله ی ۱۳۹۵ تا پایان ۱۴۰۳ دست کم ۳۷۳ مرگ قابل شمارش است؛ این دیگر عدد کوچکی نیست، و عدد حقیقی بیشتر است، چون برای بعضی سال ها فقط آمار بخشی از سال یا فقط حوادث انتشار یافته را داریم. «بهبود معادن» اگر فقط از روی تولید، سرمایه گذاری، استخراج و فرآوری سنجیده شود، چیز زیادی در رابطه با ی وضع معدن کاری نمی گوید. یک سوی معدن بیشتر تولید می کند؛ سوی دیگر هنوز، با نظمی تکرارشونده، قربانی می گیرد.
بطور خلاصه حالا در ۱۶ شهریور ۱۴۰۵ ریزش دیگری روی داده است: سه نفر گرفتار شده اند، دو نفر مصدوم بیرون آمده اند و یک نفر جان باخته است. با همین داده های ناقص، در فاصله ی ۱۳۹۵ تا پایان ۱۴۰۳ حداقل ۳۷۳ مرگ قابل شمارش است؛ این دیگر عدد کوچکی نیست، و عدد حقیقی بیشتر است، چون برای بعضی سال ها فقط آمار قسمتی از سال یا فقط حوادث انتشار یافته را داریم.

منبع: ال مور

1405/06/18

14:37:50

0.0 / 5