اظهارات و پیشنهادهای یك مرمتگر
اوضاع خیلی هم بد نیست!
به گزارش ال مور، یکی از فارغ التحصیلان مرمت اعتقاد دارد ضعف های آموزشی مرمت جدا از چالش های کلی نظام آموزش عالی کشور نیست، و با وجود گله های بسیار بعضی از مرمتگران در رابطه با دستمزد و ناپایداری شغل، حتی این اعتقاد را دارد که وضعیت اشتغال مرمت از بسیاری رشته های دانشگاهی بهتر است و پیوند آن با گردشگری می تواند آینده ای امیدوارکننده تری را هم رقم بزند.
در حالی که رشته های در رابطه با میراث فرهنگی، خصوصاً مرمت بنا و بافت های تاریخی، با افت کیفیت آموزش، مدرک گرایی و فاصله روز افزون دانشگاه از میدان عمل مواجهند، ایسنا بعنوان خبرگزاری دانشجویان ایران بر آن آمده است تا در پرونده ای به بررسی کیفیت آموزش این رشته در دانشگاه ها، کمبودها، و چالش های آن و همینطور جایگاه دانشگاهی این رشته در بازار کار، از دیدگاه دانشجویان، فارغ التحصیلان و اساتید حوزه مرمت بپردازد.
مظفر عباس زاده از فارغ التحصیلان رشته مرمت از مرکز آموزش عالی میراث فرهنگی و عضو هیات علمی دانشکده معماری، راه و شهرسازی دانشگاه ارومیه، در ادامه سلسله گفت وگوهای ایسنا، در رابطه با کیفیت آموزش مرمت و وضعیت اشتغال فارغ التحصیلان آن، اظهار داشت: اگر قرار باشد در رابطه با کیفیت آموزش در رشته مرمت صحبت نماییم، باید آنرا در چهارچوب کلی نظام آموزشی کشور بررسی نماییم. اگر بر این باوریم که کیفیت آموزش در کشور بطور کلی با ضعف هایی رو به رو است، طبیعی است که رشته مرمت هم از این وضعیت مستثنا نباشد. نمی توان گفت در یک سیستم آموزشی، کیفیت آموزش در رشته ای مانند شیمی یا برخی رشته های هنرهای تجسمی مطلوب است، اما فقط در مرمت ضعف وجود دارد. این مساله، به ساختار کلی نظام آموزشی بازمی گردد و یک مبحث عمومی است.
او اضافه کرد: حقیقت این است که کیفیت آموزش ما با چالش هایی روبه روست، اما اگر بخواهم بطور مشخص به رشته مرمت بپردازم، چه در مقطع کارشناسی و چه کارشناسی ارشد، به نظرم قبل از پرداختن به کیفیت آموزش، باید به این پرسش اساسی پاسخ دهیم که این رشته دقیقا چه جایگاهی در کشور دارد و چه نیازی را پاسخ می دهد. آیا اساساً کشور ما به این رشته نیاز دارد یا خیر؟
این مرمتگر افزود: به عقیده من، نسبت به بیست سال گذشته، جایگاه شغلی رشته مرمت نه فقط کمتر نشده، بلکه گسترده تر هم شده است. دو دهه پیش، این رشته عملا محدود به وزارت میراث فرهنگی بود و فارغ التحصیلان حدودا فقط می توانستند در همان دستگاه مشغول بکار شوند. اما امروز، با تغییراتی که در ساختار وزارت راه و شهرسازی، شهرداری ها و حتی برخی نهادهای دیگر ایجاد شده، جایگاه های شغلی متنوع تری برای این رشته تعریف شده است. حتی ردیف های استخدامی مشخصی برای آن به وجود آمده و در مواردی می بینیم که آموزش وپرورش هم امکان جذب فارغ التحصیلان این رشته را فراهم نموده است، به صورتی که قسمتی از دانش آموختگان ما وارد حوزه آموزش می شوند.
عباس زاده اظهار نمود: از این منظر، چندان موافق نیستم که گفته شود موقعیت شغلی فارغ التحصیلان مرمت در مقایسه با رشته هایی مانند معماری یا شهرسازی ضعیف تر است. اتفاقاً به عقیده من، جایگاه اجتماعی این رشته در مواردی حتی از برخی رشته های هم گروه هم بهتر است. البته اگر بخواهیم در رابطه با کیفیت آموزش در رشته هایی مانند معماری یا شهرسازی هم صحبت نماییم، آنجا هم با مسایل مشابهی مواجه هستیم. از دید من، وضعیت آموزش معماری در کشور حتی در مواردی اسفبار است؛ چونکه این رشته بیش از اندازه گسترش یافته و به صورتی از انسجام کیفی فاصله گرفته است.
عباس زاده با اشاره به مبحث بازبینی در ساختار آموزشی، اظهار داشت: به عقیده من، مرمت یک رشته کاملا تخصصی و میان رشته ای است. پیشنهاد من این است که مقطع کارشناسی مرمت از نظام آموزش عالی حذف شود و این رشته صرفا در مقاطع تحصیلات تکمیلی عرضه شود. دانشجویان می توانند در مقطع کارشناسی، در رشته هایی مانند معماری، شهرسازی، عمران یا برخی رشته های هنری مرتبط تحصیل کنند و بعد از کسب مبانی نظری و فنی لازم، در مقطع کارشناسی ارشد وارد حوزه تخصصی مرمت شوند. البته چالشی که حالا وجود دارد، شناور بودن پذیرش در مقطع ارشد است، بگونه ای که فارغ التحصیلان رشته های غیرمرتبط هم می توانند وارد این حوزه شوند. اگر قرار باشد این اصلاح صورت گیرد، باید برای ورود به کارشناسی ارشد مرمت محدودیت هایی تعریف شود تا صرفا دانش آموختگان رشته های مرتبط امکان ادامه تحصیل داشته باشند.
او اضافه کرد: برمبنای تجربه نزدیک به بیست سال فعالیت آموزشی، به نظرم فارغ التحصیلان کارشناسی مرمت با چالش های جدی مواجه می شوند؛ چونکه مرمت تخصصی ویژه است که نیازمند پیش زمینه علمی در عرصه های معماری، عمران، شهرسازی یا هنرهای مرتبط می باشد. دانشجو ابتدا باید این پایه ها را بیاموزد و سپس وارد عرصه تخصصی مرمت شود. البته دیدگاه های متفاوتی هم وجود دارد. برخی همکاران باور دارند که رشته مرمت باید در مقطع کارشناسی باقی بماند. همانطور که می دانید، این رشته در ایران از دو جریان اصلی تاثیر پذیرفته است، قسمتی از پیشگامان آن فارغ التحصیلان ایتالیا بوده اند و بخش دیگر در انگلستان تحصیل کرده اند. آنهایی که از سنت آموزشی ایتالیا تاثیر گرفته اند، بیشتر بر آموزش مرمت از مقطع کارشناسی تأکید دارند، اما در خیلی از کشورهای دیگر، مرمت بیشتر در مقاطع تحصیلات تکمیلی عرضه می شود. به عقیده من، تمرکز بر مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری، هم برای کیفیت آموزشی بهتر است و هم برای نظام اجرایی کشور نتایج مطلوب تری بهمراه خواهد داشت.
این کارشناس ارشد مرمت در رابطه با این که برخی فارغ التحصیلان مرمت می گویند دستمزد خدمات تخصصی شان پایین است و اشتغال در این زمینه پایدار نیست، اظهار داشت: من این مساله را هم مختص رشته مرمت نمی دانم. حدودا در بیشتر رشته های دانشگاهی چنین وضعیتی وجود دارد. حتی اگر بخواهم مقایسه ای انجام دهم، بصورت تقریبی می توان گفت وضعیت اشتغال در رشته مرمت از بالاتر از ۷۰ درصد رشته های دانشگاهی بهتر است. به عنوان نمونه، در استان آذربایجان غربی، سالانه حدود ۱۵ تا ۲۰ نفر در مقطع کارشناسی و چند نفر در مقطع کارشناسی ارشد دانش آموخته می شوند. این آمار بالا نیست. ضمن آن که در هیچ کشوری تضمینی وجود ندارد که همه فارغ التحصیلان فورا بعد از اتمام تحصیل، در رشته خود مشغول بکار شوند. در کشورهای مختلف، درصدی از فارغ التحصیلان، شاید بین ۱۰ تا ۵۰ درصد، در رشته تخصصی خود وارد بازار کار می شوند. این یک مساله جهانی است و مختص ایران یا رشته مرمت نیست.
او اضافه کرد: در کشور ما هم مساله اشتغال، یک مبحث ملی است و تمامی رشته ها را دربرمی گیرد. مرمت هم تابع همین شرایط است. با این وجود، همچنان معتقدم احتمال اشتغال فارغ التحصیلان مرمت در عرصه تخصصی شان، نسبت به خیلی از رشته های دیگر، بالاتر است.
این مرمتگر در رابطه با تأثیر وضعیت اقتصادی و اجتماعی کشور بر حوزه مرمت توضیح داد: حوزه میراث فرهنگی، مانند سایر حوزه های فرهنگی، در زمان رکود اقتصادی و بحران منابع مالی، در اولویت های بودجه ای به حاشیه رانده می شود. طبیعی است وقتی کشور با چالش اقتصادی رو به رو است، حوزه فرهنگ بطور عام و حفاظت و مرمت میراث فرهنگی بطور دقیق تر با محدودیت منابع مواجه می شود. این مساله می تواند در کوتاه مدت بر موقعیت های شغلی فارغ التحصیلان هم اثرگذار باشد. اگر افق اقتصادی کشور با تنگنا همراه باشد، طبیعتاً حوزه حفاظت و مرمت هم گرفتار چالش خواهد شد؛ چونکه منابع کافی برای سرمایه گذاری در امور فرهنگی وجود نخواهد داشت.
این دانش آموخته مرمت افزود: اما در کنار این نگرانی، یک نکته امیدوارکننده هم وجود دارد و آن توجه دولت به بخش گردشگری می باشد. گردشگری حوزه ای زودبازده و درآمدزا است و بخش مهمی از آن به بناهای تاریخی وابسته است. برای توسعه گردشگری، ناگزیر باید این بناها حفاظت، نگهداری و مرمت شوند. بنابراین، اگر پیوند میان مرمت و گردشگری تقویت شود، می توان انتظار داشت که حوزه حفاظت و مرمت هم از این مسیر رشد پیدا کند.
منبع: ال مور
این مطلب را می پسندید؟
(0)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات کاربران عزیز ال مور در مورد این پست
نظر شما در مورد این مطلب ال مور
نام:
ایمیل:
نظر شما:
سوال:
= ۴ بعلاوه ۲